۷ راه موثر در افزایش هوش کودک

همیشه بسیاری از والدین دوست دارند که کودکشان مشابه نوابغی نظیر انیشتن و یا موتزارت  پرورش پیدا کنند و اسطوره هایی برای موفقیت شوند. به همین جهت در این مقاله  سعی کردیم تا به مجموعه ای از نکات مهمی که در افزایش هوش کودک باید در نظرگرفته شود اشاره ای کنیم که شامل رفتار والدین در برخورد با کودک، رژیم غذایی سالم و ورزش میباشد. شاید این عوامل جانبی بتواند نقش مهمی در افزایش هوش بچه ها بازی کند، اما به هر حال نمی توانیم از نقش ژنتیک هم در افزایش یا کاهش میزان هوش چشم پوشی کنیم؛ یعنی اگر پدر و مادری با متوسط هوش ۸۵ با یکدیگر ازدواج کنند، نباید توقع داشته باشند بتوانند با کمک تغذیه، هوش فرزند خود را به بالای ۱۲۰ برسانند! دکتر پیتر کاندن، روان شناس، معتقد است حدود ۷۰ ۶۰ درصد هوش ما به زمینه های محیطی و ژنتیکی مان برمی گردد و والدین می توانند فقط ۴۰ ۳۰ درصد در باهوش تر شدن کودکشان نقش داشته باشند.  در میزان هوش کودکان علاوه بر ارثی بودن  و انتقال از طریق ژنتیک، رفتار والدین ، تغذیه مناسب و ورزش نیز بسیار تاثیرگذار میباشند.  در این مقاله به مواردی که ممکن است باعث افزایش هوش کودک شما شود اشاره کردیم و احتمالا برای شما غافلگیرکننده خواهند بود. برخلاف تصور عمومی افزایش IQ کودک، حل سوالات هوش یا خریدن کتابهای تمرینی برای آنها نیست و این مساله حتی برای افزایش حافظه آنها هم صدق نمیکند. چیزی که مهم است فعالیتها و صحبتهای والدین  و حتی تغذیه است. در این مطلب به تعدادی از مهمترین  مواردی که در افزایش هوش کودکان موثر است میپردازیم:

تقش مطالعه کافی در افزایش هوش کودک

۱. برای افزایش هوش کودک کتاب بخوانید تا هوش زبانی و کلامی تقویت شود

هوش زبانی توانایی پردازش اطلاعات با استفاده از لغات و زبان است. در مقایسه با عملکرد مغز در پردازش تصاویر یا گفتار، مطالعه بیشتر برای مغز چالش برانگیز است چون باعث ایجاد ارتباطات بیشتر در مغز میشود. وقتی مطالعه میکنیم نیاز به ایجاد وتصویرسازی داریم. مطالعه نه تنها باعث بهبود زبان که برای ارتباطات وفعالیت های روزمره لازم است میشود میتواند باعث تیزهوشتر شدن ذهن هم شود. شروع مطالعه در سنین پایین نه تنها باعث تقویت سواد کودک شده بلکه احتمالا مزایای زیادی برای طیف گسترده ای از توانایی های شناختی دارد که داشتن آنها برای آینده آنها بسیار حیاتی است.

مطالعه در سنین پایین برای پیش بینی سطح سواد شما در آینده بسیار اهمیت دارد. در یک مطالعه صورت گرفته توسط پروفسور چانینگهام و پروفسور  استانویش کشف شد که دانش آموزانی که مطالعه را از سنین پایین تری آغاز کردند بیشتر مایل به مطالعه در سالهای آتی بودند. همچنین نتایج تحقیق نشان داد که حجم مطالعه تاثیر زیادی در دایره لغات ، اطلاعات عمومی ، تسلط کلامی و املایی دارد. به طورخلاصه باید گفت مطالعه باعث باهوش تر شدن شما میشود.

اگر شما کودک خردسالی دارید همراه او شروع به صحبت و مطالعه کنید. مطالعه روزانه همراه آنها، دایره لغات را افزایش میدهد. وقتی همراه آنها مطالعه میکنید  صریحا بر روی کلمات مشخصی تایید کنید تا باعث جلب توجه کودک شود. برای کودکان بزرگتر، داستانهای مفهومی را معرفی کنید تا دایره لغات و قدرت تصویرسازی آنها رشد کند.  این مساله باعث درک بهتر آنها درباره موضوعات انتزاعی میشود.

بازی های فکری و ارتباط آنها با افزایش هوش کودک

۲. بازی با لگوها برای بهبود هوش فضایی کودکان

پازل، لگو ، بازی های حافظه ، کاردستی واسباب بازیهای انگشتی ابزاراتی هستند که هرکودک باید با آنها رشد کند. به کودک خود وقتی پیش دبستانی است ، زمان و فضای کافی برای بازی با این ابزارات بدهید. لگوها و بازی های ساختمانی به این دلیل که به کودکان فرصت یادگیری چندگانه میدهد بسیار مفید و مهم هستند.

درهنگام ایجاد ساختمانها یا شرکت در بازی های لگو، کودکان آگاهی مکانی را کشف کرده و هوش فضایی خود را توسعه میدهند. هوش فضایی توانایی تصویرسازی در ذهن است. درهنگام تصمیم گیری درمورد چیدمان بلاک ها روی سایر لگوها یا زیربقیه لگوها و یا حتی چیدمان عمودی، کودکان از هوش فضایی خود استفاده میکنند.

مطالعات نشان داده هوش فضایی در یادگیری علوم، تکتولوژی ، مهندسی ، ریاضی  در سالهای بعد به آنها کمک میکند. کودکان خردسالی که در تصویرسازی روابط مکانی بهتر بودند، توانایی محاسبه بهتری در دبستان داشتند.

انجام ریاضی و تمرینات و تاثیر آنها در افزایش هوش کودک

۳. انجام ریاضی و تمرینات فیزیکی برای بهبود هوش سیال

تفکر انتزاعی ، استدلال و شناسایی الگوها ،حل مشکلات و تشخیص روابط بدون استفاده از دانش قبلی خود، جزئی از هوش سیال هستند. عموما، از هوش سیال هنگامی که با موقعیت جدیدی روبرو میشویم استفاده میکنیم.

آیا می توان هوش سیال را آموزش داد؟ برای کودکان خردسال ، می توانید از نمونه های عینی شروع کنید تا رابطه بین اشیاء را نشان دهید.

اگر به کودک خود تفاوت مربع با مستطیل را آموزش میدهید یک مربع و مستطیل واقعی را در اطراف خانه یا اتاق به او نشان دهید. از آنها بخواهید تا آن را لمس کند و تفاوت را احساس کند. به جای نوشتن یا نشان دادن عدد دو به یک کودک  ، با استفاده از لوگو و اسباب بازی ها اشیای واقعی را به او نشان دهید.

علاوه بر یادگرفتن زودهنگام ریاضی ، تحقیقات انجام شده حاکی از آن است که فعالیت بدنی نیز می تواند هوش سیال را بهبود بخشد. طبق تحقیقات صورت گرفته مشخص شده است که  هورمونهای خاصی در حین فعالیت بدنی آزاد میشوند و این هورمون ها برای هیپوکامپ ، ناحیه ای از مغز که با یادگیری و حافظه مرتبط است ، مفید هستند. بنابراین فرزندان خود را بیرون بیاورید تا بدوند ، بازی کنند و در اطراف جست و خیز کنند.

در انتها میتوان به این نکته اشاره کرد که شما به عنوان پدر یا مادر تاثیر و نفوذ زیادی در یادگیری کودک خود دارید.

 

4. برای افزایش هوش کودک او را باور داشته باشید

هرچند کودک شما زرنگ است و یا حتی ممکن است  باهوش تر از بیشتر کودکان دیگر باشد اما اهمیتی ندارد وقتی شما آن را بیان نکنید. در یک مطالعه صورت گرفته برروی کودکان پیش دبستانی ،  معممان به گروهای تصادفی از بچه ها میگفتند که آنها باهوش هستند. هیچ آزمون خاصی برای سنجش هوش آنها صورت نگرفته بود که ثابت کند این کودکان باهوش هستند و چیزی هم به کلاس اضافه نشده بود و هیچ موردی هم تغییر نداشت.با این حال در انتهای سال تحصیلی، کودکانی که به آنها گفته شده بود که باهوش هستند نسبت به سایر همکلاسی های خود در امتحانات هوش نمرات بهتری گرفته بودند.

پدر و مادر و افزایش هوش کودک

۵.برای تقویت طرز فکر و افزایش هوش کودک آنها را تشویق کنید

تشویق و تمجیدی که به جای نتیجه نهایی  متمرکز بر فرایند و تعهد است ، مؤثرتر است. فرایند و تلاش  کودک شما در یادگیری باید در تشویق شما مورد تاکید باشد.

یک پروفسور در دانشگاه استاندفورد به نام کارول دوک دو دیدگاهی که یادگیرندگان هوش احتمالا دارند ارایه داد. یکی از دیدگاهها طرزفکر ثابت است که براساس آن هوش یک ویژگی ثابت است. دیدگاه دوم رشد ذهن است که در آن به جای تمرکز بر روی هوش و استعداد ، تمرکز برروی  فرآیند است.

در مطالعه ای که او انجام داد متوجه شد که در مقایسه با دانش آموزانی که به خاطر فرایند و عمکردشان تشویق میشدند وقتی تشویق متمرکز بر هوش باشد فقط یک ذهنیت ثابت در آنها مورد حمایت قرار میگیرد. هنگامی که او و محققانش از گروهی از دانش آموزان کلاس پنجم آزمون ضریب هوشی غیرکلامی گرفتند، متوجه شدند دانش آموزانی که به خاطر هوششان مورد تشویق قرار میگرفتند نسبت به دانش آموزانی که به خاطر عملکردشان مورد تشویق قرار میگرفتند بیشتر از تکالیف چالش برانگیز خودداری میکردند

اما شما چه طور میتوانید تشویقی انجام دهید که باعث رشد ذهنی کودک شود؟

به جای تحسین آنها به خاطر نتیجه و گفتن جملاتی نظیر “آفرین تو نمره کامل گرفتی، تو واقعا باهوشی” بهتر است بگویید ” من دیدم که تو تمام زمان و تلاشت را برای انجام تکالیفت گذاشتی. من واقعا لذت میبرم وقتی میبینم که روشهای متفاوتی برای حل مسایل ریاضی پیاده سازی میکنی تا به جواب درست برسی. من واقعا به خاطر این کارت بهت افتخار میکنم و تسلیم نشو!” این موارد باعث خاص تر شدن تشویقتان میشود.

کودکان نیاز به میزان خوبی از تشویق دارند تا فرآیند یادگیری آنها تحریک شود.

یک یادگیری درست فرآیندی فعال است.  یک یادگیری درست فرآیندی احساسی است.

به عنوان پدر و مادر شما نقش و تاثیر شگفتی بر روی یادگیری کودک خود دارید.

نقش مواد مغذی در افزایش هوش کودک

۶. افزایش هوش کودک و تغذیه

مواد غذایی سالم علاوه بر داشتن تاثیر مثبت بر روی رشد کودکان، نقش مهمی در بهبود عملکرد مغز هم دارد. مواد غذایی خوب باعث افزایش قدرت تمرکز کودکان شده و حافظه آنها را بالا میبرد. البته باید به این نکته توجه داشت که تغذیه مناسب از دوران بارداری و پیش از تولد  شروع میشود و مادران میبایست رساندن مواد غذایی مناسب را قبل از تولد فرزند خود آغاز کنند. هرچند تکامل اصلی مغز پس از تولد صورت میگیرد اما از نظر دکتر کیتلین، تغذیه نامناسب در دوران بارداری دارای اثر منفی شاخصی است که میتواند در تمان دوران زندگی فرزند شما ادامه داشته باشد. در ادامه  برای افزایش سلول های خاکستری مغز تعدادی مواد مغذی معرفی میشود که قرار دادن آنها در لیست غذاهای روزانه توصیه میشود:

شیر مادر

شیرمادر حاوی چربی بسیار مهمی است که برای عملکرد مغز بسیار ضروریست. طبق مطالعات صورت گرفته در انستیتوی ملی بهداشت کودک در هلند کودکانی که در دوران شیرخواری از شیر مادر تغذیه کرده اند در سنین بالا تر از بچه های هم سن خود باهوش تر می شوند  .در این تحقیقات ضریب هوشی کودکان به صورت سالیانه مورد بررسی قرار گرفته شده است .در طول این تحقیقات، گروهی از کودکان با شیر مادر و گروهی دیگر با شیر خشک تغذیه میشدند. بعد از بررسی های صورت گرفته محققان اعلام کردند هرچند عوامل ارثی و محیطی نقش پررنگی در ضریب هوش کودکان بازی میکند اما ضریب هوشی بچه هایی که از شیر مادر تغذیه میکنند به طور میانگین ۶ واحد بیشتر از بچه هایی است که با شیر خشک تغذیه میشوند. اسیدهای چرب اشباع نشده با زنجیره های طولانی که به مقدار فراوان در شیر مادر وجود دارد در تکامل سلول های عصبی دخالت دارد و کمبود انها در شیر خشک احتمالا تاثیر منفی بر روی نوزادانی دارد که با شیر خشک تغذیه میشوند. توصیه شده است که تغذیه نوزاد  با شیر مادر دست کم تا یک سالگی ادامه داشته باشد.

 

ماهی آزاد

ماهی ارزش عذایی زیادی دارد. ماهی ها سرشار از اسیدهای چرب امگا۳ هستند که بسیار برای رشد و عملکرد مغز مفید است. یکی از ماهی‌هایی که می‌تواند مفید باشد ماهی سالمون است، چون بسیار کم کالری بوده و مقدار چربی‌های اشباع شده در آن ناچیز است، ولی سرشار از پروتئین و اسید‌های چرب ضروری امگا ۳ است. طبق تحقیقات صورت گرفته، ادراک و خواب کودکان با خوردن ماهی بهبود میابد. یک تحقیق یکساله بر روی تعدای کودک دختر و پسر نشان داد کودکانی که یکبار در هفته ماهی مصرف میکنند از نظر تست آی کیو ۴.۸ نمرات بالاتری نسبت به کودکانی که به ندرت ماهی مصرف میکنند کسب کردند. بنابراین توصیه میشود کودکان خود را به مصرف این ماده غذایی عادت دهید و به جای مصرف ساندویج های کالباس و یا هات داگ ، ساندویچ ماهی آزاد برای فرزند خود آماده کنید.

تخم مرغ

یکی از منابع سرشار از پروتئین تخم مرغ است که زرده آن دارای کولین میباشد که برای بهبود عملکرد حافظه  بسیار مفید است. طبق تحقیقات صورت گرفته مصرف روزانه یک عدد تخم مرغ به مدت ۶ ماه سبب افزایش ماده کولین ، DHA و کراتین در بدن خردسالان و باعث  تغذیه بهتر سلول های مغذی، رشد و افزایش هوش خردسالان و کودکان میشود و خطر ابتلا به بیماری قلبی کاهش میابد.  به همین جهت توصیه میشود برای صبحانه از تخم مرغ به شیوه های متفاوت نظیر نیمرو یا انواع املت حاوی سبزیجات تازه استفاده شود. البته آن دسته از کودکانی که نسبت به تخم مرغ آلرژی دارند باید تحت نظارت پزشک متخصص قرار گرفته شوند تا رژیم غذایی جایگزین برای آنها تجویز شود.

کره بادام زمینی

کره بادام زمینی میان وعده ای مناسب سرشار از ویتامین E میباشد که اغلب کودکان آن را دوست دارند. گلوکز موجود در کره بادام زمینی انرژی زاست و تیامین برای عملکرد مغز مفید است. اگر کودک شما به کرده بادام زمینی آلرژی ندارد میتوانید آن را بر روی میوه هایی مثل موز و سیب زده و به او بدهید.

غلات کامل

نان و غلات صبحانه حاوی گلوکز هستند که انرژی مورد نیاز مغز را تامین میکند. ویتامین B موجود در آنها نیز برای دستگاه عصبی بدنمان لازم است. غلاتی مانند سویا، لوبیا، نخود فرنگی و عدس از روغن بسیار مفیدی برخوردارند که در جهت تقویت حافظه لازم است. غلات سبوس دار مانند نان تولید گلوکز می کنند که یک منبع انرژی است که مغز به آن نیازمند است. غلات سبوس دار حاوی ویتامین ب هم هستند که برای سیستم عصبی مفید است.

سبزیجات رنگی

سبزی‌هایی که رنگی هستند، چون منبع غنی آنتی اکسیدان هستند مغز را سالم نگه می‌دارند. بعضی از سبزی‌ها باید حتماً در رژیم غذایی کودک وجود داشته باشند مثل گوجه‌فرنگی، کدوتنبل، هویج و اسفناج، البته باید ابتدا از آلرژیک نبودن کودک خود مطمئن شوید، چون خوراکی‌های رنگی اکثراً باعث ایجاد حساسیت می‌شوند. اسفناج از ماده دارویی به نام فولیک اسید برخوردار است که در جهت تقویت حافظه موثر است. اسفناج همچنین برای مبتلایان به عارضه قلبی بسیار مفید است. اسفناج حاوی مواد آنتی اکسیدان نیز است. می توانید از این سبزیجات در تهیه ی سوپ ها یا اسپاگتی بیشترین استفاده را بکنید. سالاد کاهو به همراه هویج، گوجه فرنگی، ذرت، کلم قرمز و غیره نیز انتخاب مناسبی است.

لوبیاها

لوبیاها علاوه براینکه برای سلامت قلب بسیار مفبد هستند به واسطه دارابودن  کربوهیدرات ها، فیبرها، ویتامین ها و مواد معدنی انرژی خوبی به مغز می رسانند. لوبیا چیتی مدلی از لوبیاهاست که حاوی امگا ۳ نیز هست بنابراین میتوانید از آن به شیوه های متنوعی نظیر خوراک لوبیا استفاده کنید.

گوشت قرمز

علاوه بر گوشت سفید ماهی، بچه‌ها باید از گوشت قرمز هم خوب تغذیه کنند. گوشت قرمز حاوی مقدار زیادی آهن است که باعث حفظ انرژی و افزایش تمرکز در مدرسه میشود. همچنین زینک( روی) موجود در آن قدرت حافظه بچه را بالا میبرد. چنانچه کودک شما علاقه ای به خوردن گوشت ندارد میتوانید از لوبیاها و سویا برای تامین آهن بدن او کمک بگیرید

شیر و ماست

لبنیات منبعی سرشار از ویتامین B  میباشد. این ویتامین برای رشد بافت های مغز و آنزیم ها بسیار مفید است. همچنین ماست و شیر کم چرب حاوی پروتئین هستند.  کودکان در سنین رشد نیاز به دریافت ویتامین D  دارند بنابراین با دادن لبنیات در تغذیه روزانه کودکان ویتامین D بدن آنها را تامین کنید. یک پیاله ماست دارای امگا ۳ و دی اچ‌ای است. پنیر‌های کم چرب هم حاوی مقدار زیادی کلسیم هستند.

نقش میوه و سبزیجات در افزایش هوش کودک

انواع توت ها و تاثیر آنها در افزایش هوش کودک

توت ها می توانند به بهبود حافظه کمک کنند، توت ها حاوی ویتامین ث و آنتی اکسیدان های دیگر هستند. دانه های درون توت ها حاوی چربی ها امگا۳ هستند که به عملکرد مغز کمک می کنند. در فصل توت انواع آن را خریداری کرده و به بچه ها بدهید. می توانید در تهیه ی انواع اسموتی ها از توت ها استفاده کنید و یا از آن ها برای تهیه ی دسرهای سالم بهره ببرید.

انبه

از جمله میوه‌هایی است که طعم خاص آن باعث می‌شود هر کسی به آن علاقه‌مند نباشد، اما اگر فرزند شما این میوه را دوست دارد از خوردن آن دریغ نکنید. انبه در تقویت حافظه بسیار مفید است. این میوه چرب است و دارای بافت‌های چربی است، اما باعث می‌شود که گردش خون سریع‌تر شود و باعث می‌شود خون بیشتری به مغز برسد و همچنین این میوه در حافظه نیز مؤثر است.

سیب زمینی

سیب‌زمینی شیرین از جمله غذا‌هایی است که باعث افزایش فعالیت‌های مغزی می‌شود. در وعده‌های غذایی ما سیب‌زمینی شیرین جای زیادی ندارد، ولی پزشکان بدون مرز در سایت خود اعلام کردند که سیب‌زمینی آنتی‌اکسیدان بالایی دارد و بدن را در مقابل بیماری‌ها محافظت می‌کند و باعث زیاد شدن فعالیت‌های مغزی می‌شود

تاثبر شکلات در افزایش هوش کودک!

شکلات نیز یکی دیگر از موادی است که باعث تقویت حافظه می‌شود. البته بهتر است شکلات‌هایی را مصرف کنید که یا تلخ هستند و یا حاوی شیر باشند.

روغن زیتون

محققان معتقدند، غذاهای سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها و روغن زیتون حافظه را تقویت می‌کند. شما می‌توانید بجای سس مایونز که خیلی برای سلامتی مضر است و بعنوان سم کبد شناخته میشود. روی سالاد خود روغن زیتون به همراه کمی آبلیمو بریزید؛ تا یک سالاد خوشمزه به همراه یک سس مفید داشته باشید.

۷. نقش ورزش در افزایش هوش کودک

در سال‌های اخیر توجه محققان به تاثیر ورزش به مغز و روحیه جلب شده است. در مطالعات اخیر مشخص شد که ورزش هوازی باعث کاهش افسردگی در بزرگسالان و کودکان می‌شود.طبق مطالعات صورت گرفته در اسپانیا، ورزش کردن ارتباط مستقیمی با افزایش حجم مغز و هوش در کودکان دارد. محققان دو گروه از کودکان را مورد مطالعه قرار دادند. یک گروه در هفته‌ سه تا پنج بار ورزش هوازی انجام می دادند و گروه دیگر فعالیتی نداشتند بعد از ۲۰ هفته‌ محققان MRI مغزی کودکان را با هم مقایسه کردند. آنها دریافتند که کودکانی که ورزش کردن حجم قسمت خاکستری مغزشان افزایش یافته است. این قسمت مغز با قدرت یادگیری و کارایی اجرایی کودکان در ارتباط است. کودکانی که ورزش می‌کنند در تست‌های مربوط به هوش موفق‌تر هستند.

منابع

https://seriouslyaddictivemaths.com.sg/ 

 ایسنا

http://www.iribnews.ir

https://www.beytoote.com

http://www.pezeshk.us

https://www.hidoctor.ir

مطالب مرتبط